CHP Yurtiçi Örgütlenmeden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, COP31’in Antalya’da başlaması dolayısıyla sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, iklim krizinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Sarıbal, iklime uyum yatırımlarının peşin maliyetinin ve gelir kayıplarının önemli ölçüde üreticinin üzerinde kaldığını belirterek kamusal yatırım, hibe desteği ve gelir güvencesinin zorunlu olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nın (COP31) Antalya’da başladığını hatırlatan Sarıbal, konferansın ilk gününde gıda güvenliği, tarım, sulama ve su verimliliğinin ele alındığını belirtti.

“İklim krizinin sonuçları önce tarlada görülüyor”

Türkiye’de kullanılan suyun yüzde 79’unun tarıma gittiğini ve bunun önemli bir bölümünün verimsiz altyapı ile sulama sistemlerinde kaybedildiğini aktaran Sarıbal, kuraklığın artan üretim maliyetleriyle birleşerek çiftçiyi ekim alanlarını daraltmaya ve ürün desenini değiştirmeye zorladığını söyledi.

Sarıbal, “İklim krizinin sonuçları konferans salonlarından önce tarlada görülüyor. Kuraklık, artan sulama giderleri, gübre ve mazot maliyetleri üreticinin gelirini azaltıyor. Çiftçi bir yandan ürün kaybıyla karşılaşırken diğer yandan iklime uyum için gereken yatırımın maliyetini karşılamak zorunda bırakılıyor” dedi.

“Kamu desteği çiftçinin gerçek maliyetini karşılamıyor”

İklime uyum için kamu yatırımları ve hibe programlarının bulunduğunu ancak bunların üreticinin üstlendiği maliyeti bütünüyle karşılamadığını belirten Sarıbal, şu değerlendirmede bulundu:

“Yeni bir sulama sisteminin kurulması çiftçi açısından yalnızca ekipman alımı değildir. Üretici peşin ödeme yapmak, kredi ve teminat bulmak, yüksek enerji giderlerini karşılamak ve daha az su tüketen bir ürüne geçerken ortaya çıkan gelir kaybına katlanmak zorunda kalıyor. Kiralık arazide üretim yapan çiftçinin yatırım yapma olanağı ise çok daha sınırlı.”

Sarıbal, mevcut desteklerin önemli bir bölümünde üreticinin önce harcama yapmak zorunda kaldığına işaret ederek iklime uyumun krediye ve özel finansmana dayandırılmasının çiftçinin borcunu artıracağını vurguladı.

“Çiftçiye yeni borç vermek çözüm değildir”

Sulama altyapısının yenilenmesinin kamunun sorumluluğu olduğunu belirten Sarıbal, açık kanallardaki su kayıplarını önleyecek kapalı sulama sistemlerinin kamu eliyle kurulması gerektiğini ifade etti.

Sarıbal, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Çiftçiye yeni kredi borcu vermek iklime uyum politikası değildir. Tarla içi modern sulama yatırımları ön ödemesiz ve hibe ağırlıklı desteklenmelidir. Daha az su tüketen ürüne geçiş sırasında oluşacak verim ve gelir kaybı kamusal güvenceyle karşılanmalıdır.

Havza bazlı üretim planları çiftçiye dayatılmamalı; üretici örgütleri, ziraat odaları ve bilim insanlarıyla birlikte hazırlanmalıdır. Kuraklık başta olmak üzere iklim kaynaklı bütün afetler tarım sigortasının etkin kapsamına alınmalı, küçük üretici prim yükü altında bırakılmamalıdır.”

“İklim krizine yol açan çiftçi değildir”

Türkiye’nin iklim politikasının karbon piyasası ve finansman araçlarıyla sınırlandırılamayacağını vurgulayan Sarıbal, tarım topraklarının, su kaynaklarının ve üreticinin korunmasını esas alan kamucu bir uyum programına ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

Sarıbal, “İklim krizine yol açan çiftçi değildir; uyumun bedeli de çiftçiye borç olarak yüklenemez. COP31’in başarısı verilen sözlerin sayısıyla değil, çiftçiye, tarlaya ve su havzalarına ulaşan kaynakla ölçülecektir. Toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan hiçbir iklim politikası gerçek bir çözüm değildir” ifadelerini kullandı.