CHP Sözcüsü Müslim Sarı:

- "HABAŞ’taki facia kaza değil, açıkça iş cinayetidir; fabrikanın ve yönetim mantığının yaşanan ölümlerden ders almadığı ortadadır."

- "Türk Lirası banknotunun alım gücü dünyada en kötü 9. sıradadır; 200 TL'lik en büyük banknotumuz tedavüle çıktığında 130 dolar alırken bugün 3,96 dolara gerilemiştir."

- "2002'den bu yana kişi başı milli gelir 180 kat artarken en düşük işçi emeklisinin geliri sadece 85 kat artmıştır; emekçinin en az 50 puanlık refah payı gasp edilmiştir."

- "Fon vurgununda BDDK Başkanı’nın görevden affını istemesi yetmez; Adalet Bakanı'nın işaret ettiği organize suç örgütünün şeması ve siyasi ayağı derhâl açıklanmalıdır."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısının ardından parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında ülke gündemine ve partinin yürüttüğü çalışmalara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Konuşmasına Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü aramızdan ayrılışının 88. yıl dönümünde anarak başlayan Sarı; İzmir Aliağa'daki HABAŞ iş cinayeti skandalını, derinleşen ekonomik krizi, karşılıksız çek ve konkordato dalgasını, CHP'nin 2027 yılı asgari ücret ve emekli maaşı zam taleplerini, kamuoyunu sarsan devasa fon vurgununu ve Antalya'da düzenlenen BM COP31 İklim Zirvesi'ni değerlendirdi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısının ardından parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında MYK gündemine ve gündemdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

CHP Sözcüsü Müslim Sarı’nın değerlendirmeleri şöyle:

Sayın basın mensupları, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün biraz sesim kısık, o yüzden kusura bakmayın, kısık sesle düşüncelerimizi söyleyeceğiz ama Cumhuriyet Halk Partisi'nin hiçbir zaman sesi kısılmaz. Kimse sesini kısmaya cüret edemez, kimsenin de gücü yetmez. Bunu da bu vesileyle söylemiş olalım.

MYK'mızın gündemine ilişkin değerlendirmeleri; hem ülke gündemine dair hem de parti gündemimize ve parti çalışmalarımıza dair değerlendirmelerimizi, aldığımız kararların bir kısmını sizlerle paylaşmak üzere karşınızdayım.

"88 YIL SONRA BİLE FİKİRLERİ BİZE IŞIK TUTUYOR"

Tabii bu hafta her şeyden önemlisi 10 Kasım'dı. Ulusal önderimiz Yüce Atatürk'ü andık. 88 yıl sonra bile düşünceleri, yaklaşımları, sözleri bize ışık tutuyor. Aradan 88 yıl geçmiş olmasına rağmen hâlâ hayatı durdurabilen, ölüm anında bir dakikalığına bile olsa hayatı durdurabilen dünyada başka bir lider de yok. Fikirleri yaşıyor, düşünceleri yaşıyor, bize ışık tutuyor. Cumhuriyet Halk Partisi'ne, özellikle bugün içinden geçtiğimiz günlerde çok daha anlamlı ilhamlar veriyor. Kendisinin aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum. Bütün Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bütün ülke olarak kendisine minnetimizi bir kere daha ifade etmek istiyorum.

"HABAŞ'TAKİ PATLAMA İŞ KAZASI DEĞİL, AÇIKÇA İŞ CİNAYETİDİR"

Onun dışında bildiğiniz üzere bu hafta yeni bir iş cinayetiyle karşı karşıya kaldık. Artık bunlara iş kazası demek pek mümkün değil. Hem sayı itibarıyla bu iş cinayetlerinin gelmiş olduğu nokta hem içerik itibarıyla karşılaştığımız durumlar, artık bunların bir iş kazası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, bunların açık açık iş cinayeti olarak değerlendirilmesi gerektiği bir dönemle karşı karşıya kaldığımızı gösteriyor. Maalesef 18 canımız yitti gitti. Yaralı olanlar var. Bu arada hâlâ birinin kayıp olduğuna ilişkin bilgiler var. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu meseleyi çok yakından takip ediyoruz. İlk günden beri parlamento grubumuzda bir heyet oluşturduk ve bu heyet bölgeye hemen ilk gün intikal etti. Hem fabrikada temaslarda bulundu, bazı değerlendirmeler yaptı, incelemelerde bulundu hem bu kazada yaralanan kişilerin aileleriyle görüştü, yaralıları ziyaret etti hastanede. Cenazelere katıldılar maalesef, son görevlerini yerine getirdiler, aileleri ziyaret ettiler.

"SON 3 HAFTADA AYNI FABRİKADA 3'ÜNCÜ ÖLÜMLÜ KAZA"

Tabii bu kaza artık bir kaza olarak nitelendirilemez dedim. Öyle enteresan bulgularımız var ki bu konuyla ilgili: Son 3 haftada aynı fabrikada 3'üncü ölümlü kaza. Yine aynı şekilde 2013'ten beri neredeyse her yıl bir ölümlü kaza oluyor bu fabrikada. Yine trajikomik bir biçimde fabrikanın sahibinin de, kendisinin de bir iş kazasında öldüğünü bu vesileyle öğrenmiş olduk. Oğlu işin başına geçiyor ama oğlu da Kocaeli'deki fabrikada yine bir patlama sonrasında 4 yıl 10 ay hapis ve 1 yıl 9 ay meslekten men cezası alıyor. Dolayısıyla fabrikanın kendisinin ve yönetim mantığının aslında hiçbir biçimde bu cezalardan, bu değerlendirmelerden ders almadığını ve iş kazalarının engellenmesi konusunda yeterince çaba sarf etmediğini de görmüş olduk.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir araştırma önergesi verdik. Bu araştırma önergesi önümüzdeki günlerde parlamento gündemine gelecek. Umuyorum ki iktidar partisi de buna katılır ama adet olduğu üzere bunun da reddedildiğini hep beraber göreceğiz. Bunu önceden görmek de söylemek de mümkündür.

Yine orada yıkılan bir köprünün, yani bir kepçenin çarpması sonrasında yıkılan bir köprünün aslında ruhsatsız olduğuna ilişkin bazı bilgiler bize ulaştı. Bununla ilgili bu iddialara ilişkin sorular hazırladık Sayın Bakana ve bu soruları da önümüzdeki günlerde soracağız. Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu konuyu ısrarla takip ediyoruz, gündemde tutacağız.

Biraz bizim ısrarlarımızla ve ısrarlı takiplerimizle fabrikanın sahibinin de İstanbul'da gözaltına alındığını öğrenmiş olduk. Cumhuriyet Halk Partisi'nin gündemindedir bu konu ve bunun peşini Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi de Cumhuriyet Halk Partisi Grubu da bırakmayacak ve sonuna kadar takip edecek.

"TÜRK LİRASI ALIM GÜCÜNDE DÜNYADA EN KÖTÜ 9. SIRADA"

Tabii vatandaşın gerçek gündemi Cumhuriyet Halk Partisi MYK'sının da gerçek gündemidir. Gerçek gündem malumlarınız olduğu üzere ekonomidir. Ekonomiyle ilgili hem firmaların hem vatandaşların çok zor günler geçirdiği bir dönemle karşı karşıyayız. Bir defa hayat pahalı. TÜİK rakamlarını gerçek kabul etsek bile, yıl sonundaki hedeflere ulaşıldığını kabul etmiş olsak bile yüzde 30'luk bir enflasyonun dünya enflasyon liginde Türkiye'yi en kötü 5'inci yaptığını buradan bir kere daha ilan etmek istiyoruz.

Hangi ülkelerin enflasyonu Türkiye'den daha kötü? Bakın; Bir Venezuela, biliyorsunuz hangi sorunlarla malul olduklarını. İki İran, hemen yanı başımızda, savaşın ortasında bir ülke. Üç Güney Sudan, zaten orada iç savaş var. Dört Arjantin. Şimdi Türkiye 5. sırada ve son 40 yılın en kötü performansı bu Türkiye için. Hayat pahalılığının gelmiş olduğu nokta maalesef bu.

Bunun sonucu olarak da tabii ki paramız son derece değersiz. Bakın, bizim en yüksek kupürlü paramız biliyorsunuz 200 lira. 200 lira ilk tedavüle çıktığında, 2009 yılının 1 Ocak'ında tam 130,14 dolar değerindeydi. Yani 200 liralık bir kupür para, o ülkenin en üst düzey, en yüksek para birimiyle kuyumcuya ya da döviz bürosuna gittiğinizde 130 dolar satın alabiliyordunuz. Bugün ne kadar biliyor musunuz arkadaşlar? 3,96 dolar.

Şimdi dünyada kendi en yüksek para biriminin satın alma gücünün en kötü olduğu 9. ülke Türkiye. Şimdi soracaksınız hangi ülkeler? Bakın, bir sırada hemen sıralayalım: Sierra Leone , biliyorsunuz Afrika'da açlıkla boğuşan bir ülke. Lübnan, siyasi istikrarsızlıkların olduğu bir ülke. Nijerya, Angola, Suriye, Yemen, Güney Sudan, Mısır... Türk lirası 9. sırada. Yani Türk lirasının değerinin, banknotun değerinin nereye geldiğinin, dünyada nerede olduğumuzun çok açık göstergelerinden biri.

"PİYASADA ÇEKLER DÖNMÜYOR, KONKORDATOLAR ZİRVEDE"

Piyasada çekler dönmüyor. Yine MYK'mızın gündem maddelerinden biri. Bakınız, ibraz edilen çek adedi Eylül'de yüzde 30, Ekim'de yüzde 27 daha düştü bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırdığımızda. Yani piyasada artık insanlar çek kesmiyorlar. Çünkü çek kestiklerinde çeklerinin karşılıksız kalacağına ilişkin kaygıları var, çünkü ciddi finansal sorunlar var.

Ve karşılıksız çek adedi hem adet olarak hem de miktar olarak tarihi zirvelerinde. Karşılıksız çek adedinin toplam çeklere oranı yüzde 3. Çek tutarlarının toplam çek tutarına oranı ise yüzde 3,9. Ve enteresan bir şey daha var; bunu aslında ben daha önceki basın toplantılarında da söylemiştim, bence son derece önemli: Yüksek montanlı çeklerde karşılıksızlık oranı daha yüksek. Bu ne demek? Bu şu demek: Artık sadece küçük işletmelerin, küçük firmaların çekleri değil, orta büyüklükte ve daha büyüklükteki firmaların çekleri de karşılıksız kalıyor demek. Dolayısıyla aşağıdan başlayan ama yukarıya doğru bütün reel sektör firmalarını, küçük firmalardan büyük firmalara doğru etkileyen bir piyasa, bir ekonomik kriz ile karşı karşıyayız.

Yine firmaları yakından ilgilendiren bir rakam: Konkordatolar, konkordato ilanları… Konkordato ilan etmek isteyen, girişimde bulunan firmaların sayısı yine tarihi zirvelerinde. Bakın birkaç rakam vereyim: 2021 yılında, yani aslında pandeminin hemen sonrasında konkordato ilanına giren firmaların sayısı sadece 1.914'tü. 2024'e geldiğimiz zaman, yani 3 yıl geçince bu rakamın 3.497'ye çıktığını görüyoruz. Yani yüzde 50 civarında bir artış var. 2025'te onun üzerine bir yüzde 50'lik artış daha var: 6.361. Ve bu senenin ilk 10 ayında 5.000 sayısına ulaşmış durumdayız. Yani firmalar hem çeklerini döndüremiyorlar hem konkordato ilan ediyorlar, yaygın iflaslar var ya da iflas riskleri var.

"TAKİPTEKİ BİREYSEL KREDİLER 2017'DEN BİRİ EN YÜKSEK SEVİYEDE"

Firmalar açısından durum bu ama öte yandan vatandaş açısından durum ne? Yani ortalama tüketici açısından durum ne? Yine birkaç tane veriyi burada sizlerle paylaşalım. Bunlardan biri takipteki bireysel krediler. Yani vatandaşın aldığı ama geriye ödeyemediği krediler bu dönemde yine 2017 yılından beri en yüksek miktara ulaşmış durumda.

Birkaç örnek verelim: Konut kredilerinin geri dönüşsüz olanları 2025 yılında 1,1 milyarken 1,8 milyar liraya çıkmış. Yani yüzde 68 artmış. Taşıt kredilerinin geri dönmeyen oranları bir yılda yüzde 74 artmış. Yani vatandaş taşıt kredisi kullanmış ama bu kredileri ödeyememiş. Ödeyemediği miktar geçen senenin aynı ayıyla karşılaştırdığımızda yüzde 74 artmış. Yine mesela kredi kartları hepimizin belası; yüzde 75 artmış kredi kartı borç bakiyeleri. Toplamda ise yüzde 71'lik bir artış var.

Yani vatandaş da artık kullandığı kredileri ödeyemiyor. Hem bunun için gelirleri yetersiz hem de yeniden kredi alarak bu kredilerini ödemeye çalışan; yani konut kredisini, taşıt kredisini, ihtiyaç kredisini ya da kredi kartını çevirmek isteyen vatandaş açısından krediye erişim ciddi şekilde zorlaştığı için, kredi kanalları kapalı olduğu için ya da kredi almış olsa bile çok yüksek faizlere katlanmak zorunda kaldığı için bu işi çeviremiyor. Dolayısıyla hem firmalar bakımından hem vatandaş bakımından çok ciddi bir durumla karşı karşıyayız.

"EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 40 BİN, ASGARİ ÜCRET 52 BİN LİRA OLMALIDIR"

Yine bugün MYK'da değerlendirdiğimiz ve üzerinde çok durulmayan bir başka konuyu daha dikkatlerinize sunmak istiyorum: O da bölüşüm meselesi. Şimdi Cumhurbaşkanı Yardımcısı özellikle emeklilerle ilgili bir değerlendirme yaparken önümüzdeki yıla ilişkin refah payından bahsetti. Bugün televizyonları açtığınızda ekonomiyle ya da ücretlerle ilgili değerlendirmelerde sosyal güvenlik uzmanlarını görüyorsunuz. Sosyal güvenlik uzmanları televizyona çıkıyor; 'İşte enflasyon yüzde 10 olduğunda 5 de refah payı verirsek, yüzde 20 olduğunda 10 da refah payı verirsek bu maaşlar ne olur?' diyor. Yani hükümetten emeklilerin ve dar gelirlilerin beklentisi çok yüksek, ciddi bir refah payı beklentisi var.

Peki AKP döneminde ne olmuş aslında? Emeklinin, işçinin, dar gelirlinin alması gereken refah payı ne? Şimdi bizim önümüze yüzde 5'ler, 10'lar, 15'ler, 20'ler koyacaklar ya, ama gerçekte ne diye baktığımızda çok enteresan rakamlarla karşı karşıya kalıyoruz. Bakın sayın basın mensupları, 2002'de AKP iktidara geldiğinde, üzerinden 24 yıl geçmiş, 2026 yılına geldiğimizde nominal olarak Türkiye'deki insanların gayrisafi yurt içi hasılası kişi başına 180 kat artmış. Bu normal, çünkü enflasyon da var bu dönemde. Yani 2002'de gelir elde eden kişinin geliri neyse nominal cinsinden, bugün bu geliri 24 yıl sonra kişi başına ortalamada 180 kat artmış.

Peki emekçilerin, emekli kesiminin bundan ne kadar pay aldığına baktığımız zaman: Brüt asgari ücret bu dönemde ne kadar artmış? Türkiye'de ortalama kişi başına gelir nominal olarak 180 kat artarken asgari ücret bu dönemde sadece 132 kat artmış. 180 kat yerine 132 kat. Yani burada çok açık ki 50 puanlık bir refah payı kaybı var. Peki ortalama memur maaşı ne olmuş? Ortalama bir memurun durumu 131 kat artmış. Yani ortalama bir memur da Türkiye ortalamasındaki artışın altında kalmış. Peki en düşük işçi emekli maaşı ne kadar artmış? Sadece 85 kat. 180 kat artan ortalama kişi başı gelire karşılık en düşük işçi emeklisinin geliri sadece 85 kat artmış. Bu çok açıktır ki emekli açık bir biçimde o ülkede satın alma gücünden ya da o ülkenin refah payından yararlanamamış. En düşük memur emeklisi ise 78 kat artmış.

Dolayısıyla bugün memura, emekliye, işçiye, asgari ücretliye zam yapacaksanız 1 Ocak'tan itibaren ve bir refah payı da vermeyi düşünüyorsanız bunu öyle yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15, yüzde 20, yüzde 30'larla sınırlandıramazsınız. Cumhuriyet Halk Partisi'nin buradaki önerisi çok açık: Cumhuriyet Halk Partisi geçmiş dönemlerdeki bu durumun telafi edilebilmesi için en az yüzde 70 zam öneriyor. Yani en düşük emekli maaşının 40.000 lira seviyesine, açlık sınırının üzerine çıkarılmasını; memur emeklilerinin ve işçi emeklilerinin de buna paralel bir biçimde ücretlerinin artırılmasını ve asgari ücretin de en az bunun yüzde 30 üzerinde olacak şekilde yine yüzde 70 arttırılarak en az 52.000 lira seviyesine çıkartılmasını öneriyor.

Bakın bu bile aslında 2002 yılından bu yana AKP dönemi boyunca elde edilmesi gereken kazanımların altındadır. Bizim önerimiz bile bunun altındadır. Ama siz göreceksiniz bu tartışmalar 1 Ocak'ta başladığında şöyle şeyler duyacaksınız: 'Biz bütçe olanakları ölçüsünde hedef enflasyonumuza ek olarak bir refah payı öneriyoruz; refah payımız yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15...' Yani açık bir biçimde emekliyle ve ücretliyle dalga geçiyorlar. Bunun hiçbir biçimde iler tutar yanı yoktur. Biz kendi önerimizi bile geçmişe dönük kayıpların telafi edilebilmesi açısından yeterli görmüyoruz ama bunu bir başlangıç olarak değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. 1 Temmuz'da bir kere daha zam yapılmalıdır. Çünkü aşamalı bir biçimde önce 1 Ocak'ta yüzde 70 zam yapılarak sonra da 1 Temmuz'da ekstra zamlarla bu işin kotarılması gerektiğine inanıyoruz.

"FON VURGUNUNDA ŞAHAP KAVCIOĞLU'NUN AF TALEBİ YETMEZ, SİYASİ AYAK AÇIKLANMALIDIR"

Tabii yine vatandaşın gündeminde olan konulardan biri hiç kuşku yok ki fon skandalı, fon vurgunu, fon yolsuzluğudur. Bu konu bizim her MYK’mızın gündemindedir. Her hafta bu konuyla ilgili gelişmeler olmaktadır. Bu konuyu titizlikle takip ediyoruz. Bakınız grubumuz bu konuyla ilgili çok iyi bir çalışma hazırladı. Yakında kamuoyuyla paylaşılacak fon vurgunu çalışmamız. Burada kimler kimlerle ilişkili, kimler kimlerden malı götürmüş, kimlerin sorumluluğu var, kurumsal sorumluluklar nerede, siyasal sorumluluklar nerede; bununla ilgili bütün deşifreleri, bunların hepsini şemalarla görebilirsiniz, bugün yarın kamuoyuyla paylaşılacaktır.

Bugün BDDK Başkanı bu kapsamda istifa etti. Pardon, özür dilerim, istifa etmedi, görevinden affını istedi. Şimdi istifa gibi erdemli bir müessesenin bile AKP döneminde dejenere olduğunu görüyoruz. Yani bürokratlar, bakanlar 'Ben istifa ettim' diyemiyor, 'Görevimden affımı istiyorum' diyor. Oysa bu bürokratların bırakın görevinden affını istemesini ya da istifa etmelerini, görevden alınmaları gerekirdi. Daha ilk günden beri, ilk baştan beri Takasbank'ta ve diğer kurumlarda kurumsal sorumluların görevden affını istediği bir süreç yaşadık. Ancak bir taraf hep eksik kaldı ve hep eksik götürülüyor, nedense buraya girilemiyor.

Biz bu konuyla ilgili üç aşamadan bahsetmiştik:

1. Manipülatörler,

2. Denetim yapması gereken kurumlar,

3. Siyasi ayak.

Yani manipülatörlerle ilgili bir süreç işliyor, kurumsal olarak sorumluluk alması gereken, denetim görevini yerine getirmeyen kurumlarla ilgili bir süreç işliyor ama siyasi ayağa ilişkin hâlâ sessizlik korunuyor. Bir AKP genel başkan yardımcısının tutuklanmış olması konuyu çözmez. Buranın arkasında biz çok daha büyük bir siyasi motivasyon olduğunu, daha geniş cephede bu işlerin yürütüldüğünü değerlendiriyoruz. Aslında Adalet Bakanının bu konuyla ilgili sözlerinden de bunun ipuçlarını elde etmek mümkündür. 'Burada organize işler var' diyor. Dolayısıyla burada bir örgütlü suç var aslında ve bu örgütlü suçun diğer unsurlarının da, siyasi ayaklarının da açık biçimde ortaya çıkartılması gerektiğine inanıyoruz.

Kamuoyu şu soruların cevabını bekliyor:

1. Bu örgütün adı ne?

2. Bu örgütün üyeleri kim?

3. Bu örgütün şeması ne?

Bütün bu sorulara cevap arıyoruz ve CHP olarak bu süreci yakından takip ediyoruz.

"ANTALYA COP31 İKLİM ZİRVESİ VE DIŞ POLİTİKA ELEŞTİRİLERİ"

Yine aynı şekilde bildiğiniz üzere Antalya'da çok önemli bir zirve toplandı: Birleşmiş Milletler COP31 İklim Zirvesi. Yaklaşık 10- 12 gün devam edecek bir zirve. Bu zirve dünyanın 90'ın üzerinde devlet başkanını bir araya getirmesi bakımından önemlidir. Türkiye açısından özellikle iklim çerçevesinde bir diplomasi alanı açabilmesi açısından da önemlidir. Bu zirvenin Türkiye'de yapılması başlı başına önemlidir. Yine bu zirve marjında etrafımızda gerçekleşen birtakım dış politik gelişmelere ilişkin Türkiye'nin kendi tezlerini kabul ettirebilmeleri, konuşabilmeleri ve tartışabilmeleri ile ilgili bir liderlerin burada bulunmuş olması açısından da bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Ancak zirveye ilişkin eleştirilerimiz de var. Dolayısıyla bu eleştirileri de bir kere daha burada yüksek sesle dile getirmek isteriz: Şimdi Türkiye burada aktif rol aldı, bu zirveye ev sahipliği yaptı ancak Türkiye'nin kömüre dayalı enerjide ve fosil yakıtlarda bir çıkış stratejisi olup olmadığını merak ediyoruz. Yani yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili katettiğimiz mesafelere ek olarak fosil yakıtların tüketimiyle ilgili, bu yakıtların çıkartılması ile ilgili ve bu yakıtların çıkartılmasının son tarihi ile ilgili bir çıkış stratejimiz ulus olarak var mıdır? Türkiye'nin en çok eleştirildiği konulardan biri bu. Dolayısıyla buna bir dikkat çekmek isterim. Şimdi tartışmalı ortaklıklar var burada: Şimdi bakın arkadaşlar, siz bir iklim değişikliği zirvesine ev sahipliği yapıyorsunuz, burada bazı partnerler belirlemişsiniz. Bu partnerlerden bazıları maden ve enerjide projeler yapan, çevrecilerin hedefinde olan, şaibeli birtakım işler yaptığı iddia edilen şirketler, mesela Cengiz Holding gibi ya da ona benzer birtakım şirketler gibi. Dolayısıyla bu, inandırıcılığınızı ciddi şekilde zedelemektedir. Bu konu bence mutlaka göz önünde bulundurması gereken bir konudur.

Yine bu zirveden önce, tıpkı NATO zirvesinden önce olduğu gibi bazı aktivistlerin, bazı protestocuların ya da riskli kabul edilen bazı grupların hemen birkaç gün öncesinden başlayarak gözaltına alınmasını, bunların üzerinde birtakım adli baskılar oluşturulmasını biz hukuk devleti açısından doğru bulmuyoruz. Bunu da burada bir kere daha dikkatlerinize sunmak isteriz.

Şimdi mesela Türkiye'nin elektrifikasyon hedefleri var. Yani bu zirveye bir hedef olarak öngördüğü yani ülkenin enerji tüketiminin yüzde 35'inin elektrikle yapılmasına ilişkin bir hedef koyuyor Türkiye. Bu hedefe de öncülük ediyor bu sistemde. Güzel, ama bu hedefin arkasında bu elektriğin ne şekilde elde edilebileceğine ilişkin birtakım eksiklerin olduğunu görmemiz lazım. Yani biz eğer böyle bir hedef koyuyorsak bu yüzde 35 hedefi yani daha çok elektrik üretmeye dönük, elektrik tüketmeye dönük temiz enerji kaynağı olarak bu böyle bir hedef koymuşsak bu elektriği nasıl üreteceğimize ilişkin de uluslararası kamuoyuna bir yol haritası sunmamız gerekiyor. Eğer biz bu elektriği fosil yakıtlardan üreterek elde edeceksek o zaman bunun iklime bir katkısı olmayacaktır. Bu Türkiye'nin uluslararası platformda çok eleştirildiği konulardan biridir. Bu konuda hükümetin dersine çalışmadığını biz görüyoruz, değerlendiriyoruz.

Yine mesela bu zirve bakımından dikkate sunmamız gereken konulardan biri zengin ülkelerin Paris Anlaşmasından başlayarak iklim hedefleri çerçevesinde bunun finansmanıyla ilgili yükleri, yüklerle ilgili verdikleri sözleri tutmuyor olmalarıdır. 'Dünya 5'ten büyüktür' diyen bir Türkiye'nin zengin ülkelerin bu finansmanla ilgili verdiği sözleri neden yerine getirmediğini yüksek sesle dile getirmesi gerekir. İklim kriziyle baş edebilmek için ihtiyaç duyulan finansmanın yoksul ülkelere bırakılması, zengin ülkelerin buradan kaçıyor olması büyük bir ikiyüzlülüktür. Yine mesela ABD'nin bütün bu süreçlerin dışında kendisini tutuyor olması da alınacak kararların etkinliği açısından ciddi bir problem oluşturur, bunu da dikkatlerinize sunmak isteriz.

Yine son zamanlarda bu iklim zirvelerinin şirketlerin ve devletlerin bir geçit törenine döndüğü, içeriğinden boşaldığı, asıl konuya odaklanılmasının engellendiğine ilişkin bir tartışma uluslararası camiada yürüyor ve ‘Halkların İklim Zirvesi’ diye alternatif birtakım zirveler de söz konusu oldu. Ben buraya da biraz daha fazla kulak verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak sadece formal olarak yapılan bu tür iklim zirvelerine ek olarak buralardaki tartışmaların da yakından takip edilmesinin önemli olduğuna inanıyorum.

CHP SAHADA: EMEKLİ BULUŞMASI VE KOCAELİ ÇALIŞMASI

Bizim bu hafta iki tane önemli programımız olacak: Birisi yarın Etimesgut Belediyesi salonunda gerçekleştirilecek toplantımız var emeklilerle ilgili. Sayın Genel Başkanımız ve ilgili genel başkan yardımcılarımızın organizasyonunda Cumhuriyet Halk Partisi emeklilerle buluşacak. Emeklilerin problemleriyle ilgili bütün bu meseleler gündeme gelecek ve orada değerlendirmelerde bulunacağız. Cumhuriyet Halk Partisi kendi politikalarını emeklilere, emeklilerin temsilcilerine doğrudan iletme şansı olacak.

Cumartesi günü büyük bir saha çalışması olacak Kocaeli ilinde. Kocaeli ilinin 12 ilçesinde doğrudan doğruya sahaya inecek 12 genel başkan yardımcısının başkanlığında ve Sayın Genel Başkanımız da yine Kocaeli ilindeki çalışmalara cumartesi gününden itibaren katılacak. Biz birkaç gün öncesinden gidiyoruz; oralardaki çalışmalarla ilgili, saha çalışmalarının organizasyonu, programıyla ilgili çalışmalar yürüteceğiz. Yani Cumhuriyet Halk Partisi önümüzdeki dönem çok daha fazla sahada olacak, çok daha fazla halkın içinde olacak, halkın sorunlarını çok daha fazla gündeme getirecek, kendi politikalarını halkla buluşturacak, etkinliklerde daha fazla yer alacak.

GAZETECİLERİN SORULARINI YANITLADI

Benim şimdilik sizlerle bu MYK gündemine ilişkin değerlendirmelerim bunlardan ibaret. Soru cevap kısmında da sorularınızı cevaplandırmak isterim.

Soru: İki sorum olacak. Birincisi, 28 Ekim'de kongre takvimi için üye listesi askıya çıkacaktı. Bu 15 gün ertelenmişti ve süre yarın doluyor. Yarın üye listeleri askıya çıkacak mı, takvim işleyecek mi? İkinci sorum ise MHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı'nın hem siyasi ahlak yasasından hem de yolsuzluk ve rüşvet suçlamalarında dokunulmazlıkların kaldırılması gerektiğinden bahsettiği açıklaması oldu. Bu iki konuda değerlendirmeniz nedir?

Müslim Sarı: Sondan başlayayım. MHP'nin siyasi ahlak yasası ile ilgili önerisinin ne olduğunu bilmiyoruz ama Cumhuriyet Halk Partisi'nin önerisi ortadadır; zaten daha önce hazırlanmış bir teklif de vardır. Cumhuriyet Halk Partisi, bir temiz eller operasyonunun siyasetin içinde de gereği gibi ilerleyebilmesi ve bundan sonraki süreçte de anayasayla ilgili, hukukla ilgili, reformlarla ilgili Türkiye Cumhuriyeti'nin kaderini yakından ilgilendiren bütün süreçlerle ilgili mekanizmaların arınmış ve siyasi ahlak yasası çerçevesinde yürütülmesi gerektiğine inanıyor. Dolayısıyla biz bu önerinin her zaman yanında oluruz. Tabii ki önerilerini getirsinler tartışalım ama CHP'nin önerisi çok açık.

Rüşvet ve yolsuzlukla ilgili iddiaların dokunulmazlık kapsamının dışında tutulmasını da CHP destekler. Biz dokunulmazlığın esas olarak kürsü dokunulmazlığıyla sınırlandırılması gerektiğine inanıyoruz. Tıpkı Batı'da olduğu gibi, milletvekili olmak suç işleme özgürlüğünü doğurmamalıdır. Milletvekilleri esas olarak tutuksuz yargılanmalıdır tabii ki ve dokunulmazlık milletvekillerinin üzerinde bir kılıç gibi sallandırılmamalıdır. Ancak ilke olarak herkes yargılanabilir ve yargılanmalıdır. Milletvekilliğinin dokunulmazlığı, kürsü dokunulmazlığı sınırlı olmalıdır. Bizim bu konudaki düşüncemiz bu.

Kurultay sürecimizle ilgili bir aksama söz konusu değildir. Daha önce ilan ettiğimiz takvime uygun biçimde süreç işliyor. Bugün yarın askı listeyle ilgili gelişmeleri görürsünüz.

Soru: Emeklilikle ilgili beklentileri dile getirdiniz ama kulislere yansıyan bazı çalışmalarda emeklilerin yaşına ve çalışma durumuna göre farklı zam oranlarının olabileceği konuşuluyor. Bunu doğru buluyor musunuz? İkinci sorum da kademeli emeklilikle ilgili de beklentisi olan çok fazla insan var. E bununla ilgili bir öneriniz, çalışmanız var mı ve kademeli emekliliği doğru buluyor musunuz?

Müslim Sarı: Şimdi tabii biz önerinin ne olduğunu tam olarak bilmiyoruz. Sadece kamuoyuna yansıdığı kısmıyla ilgili. Şimdi bir değerlendirme yapılacak olursa emeklerle ilgili bunun mutlaka adil olması gerekir. Şimdi adil olmasının iki tane koşulu var. Bir, yeterli olması gerekir. Yani yeterli değilse istediğiniz kadar farklılaştırın. O adil olmaz. Yüzde 5'le, 10'la sınırlandırıp hâlâ emekliyi açlık sınırının altında tutuyorsanız bunu yaşla da farklılaştırsanız, hizmet yılıyla da farklılaştırsanız bir anlamı yok. Dolayısıyla yeterlilik burada önemli kriterlerden biri. Adalet için önce yeterli ücret vermeniz gerekir. Bunun olanakları da vardır bütçede. İkincisi, yeterli bir önergenin yine adil olabilmesi için herkese aynı yeterlilikte olması da doğru değildir. Yani bir emekli çok daha fazla prim ödüyorsa elbette çok daha fazla ücret almalıdır. Böyle birtakım değerlendirmeler, kriterler oluşabilir yani ama birinci kriter tamamlanmadığı sürece hiçbir yere gitme şansınız yoktur. Şimdi Türkiye'de ben emeklilik sisteminin tepeden tırnağa yenilenmesi gerektiğine inananlardanım. Yani ciddi bir emekli reformuna ihtiyacımız var. Kök maaşlardan tutun da emeklilik yaşı düzenlemesine kadar. Yani emekliliklerde mesela insanların illa o yaşa geldiğinde emekli olmasına gerek yok. Eksik emeklilik biliyorsunuz Avrupa örnekleri var. Ya adamı 75 yaşında emekli ediyorsunuz, 72 yaşında emekli ediyorsunuz ama 65 yaşında kısmi emekli edebiliyorsunuz. Daha o belirli bir oranda maaş alma koşuluyla yani insanları motamot bir sistemin içine koyan daha böyle statik katı sistemler yerine bireysel farklılıkları, bölgesel farklılıkları, kişisel farklılıkları esas alan daha esnek bir model söz konusu olabilir. Yani tepeden tırnağa bir yeniden yapılanma. Bu çerçevede ben emeklilik yaşıyla ilgili bu kademelik emeklilikle ilgili sorunların da bu çerçevede ele alınması gerektiğini düşünüyorum. Yani topyekûn bir emeklilik sistemi reformu Türkiye'nin bence kaçınılmazıdır. Tıpkı bir Devlet Memurları Kanunu’nun topyekûn ele alınması gibi, Yerel Yönetim Kanunu’nun topyekûn ele alınması gibi. Yani Cumhuriyetin 2. yüzyılına uygun yasaların gündeme gelmesi gerekir. Biz CHP olarak bununla ilgili çalışıyoruz.

Soru: Efendim iki sorum olacaktı. İlki Tekirdağ ile ilgili. Tekirdağ'da bir belediye başkanının istifası söz konusu oldu. Yakından takip ediyorsunuz. Hepimiz takip ediyoruz. Yeni partiden ayrıldı ve AK Parti'ye geçmesi bekleniyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz? İkinci sorumda İstanbul'da da olası bir seçim ihtiyacı ortaya çıkarsa, orada bir parti değişikliği söz konusu olabilir. DEM’in de ayrılması, DEM’li üyelerin de kendi partilerine geçmesinin ardından siz temaslarda bulundunuz. Son durum nedir? Ne bekleyelim orada?

Müslim Sarı: Şimdi Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı bildiğiniz üzere Cumhuriyet Halk Partisi'nden seçilmiş bir belediye başkanımızdı. Ancak kendisi farklı siyasal bir partide siyasal yolculuğa çıkmak istedi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ederek yakın bir zamanda YENİ Parti'ye katıldı. YENİ Parti'den de AKP'ye katılacağına ilişkin ciddi bazı duyumlar, söylemler var. En son biliyorsunuz YENİ Parti'nin Sözcüsü de yani kendi partilerinden olduğu için söylüyorum bu konuyla ilgili değerlendirmeler yaptı. Şimdi sanıyorum AKP'ye geçişlerde YENİ Parti bir 'ara üs' olarak kullanılıyor. Yani Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa edip YENİ Parti’de bir miktar park edip daha sonra da AKP'ye geçişte bir köprü gibi kullanılıyor gibi ben görüyorum. Aynı şeyi Cemil Tugay'da yaşadık. Burada bir Cemil Tugay modeli var. Sanıyorum önümüzdeki günlerde benzer şeyler de olabilir. Tabii bu meselenin trajikomik tarafı ama esas bence siyasetçilerin değerlendirmesi gereken konu şu: Bir siyasal partiden seçilmiş bir belediye başkanının hele ki muhalefetten seçilmiş bir belediye başkanının iktidar partisine doğru yol alıyor olmasının bütün sorumluluğunu belediye başkanının üzerine yıkma anlayışının ne kadar kısır, dar, siyaset iğdiş eden bir anlayış olduğudur. Dolayısıyla en azından kendi partisinden istifa edip başka bir partiye giden bir belediye başkanıyla ilgili özellikle AKP'ye giden bir belediye başkanıyla ilgili bu arkadaşlarımızın hâlâ bir özeleştiri yapmıyor oluşu, hala pişkin bir biçimde e ne olacak yani bizden istifa etti ama AKP'ye gitti değerlendirmesi gidiyor değerlendirmesi yapılıyor olmasını da ben hayretle izliyorum. Bütün siyasetçilerin ortak sorumluluğudur bu arkadaşlar. Bakın bu iş normalleştirilemez. Bu iş normalleştirilemez. Bunu normal bir iş gibi göremeyiz. Çünkü bir müddet sonra oy verme davranışlarında isteksizlikler ortaya çıkar. Vatandaş şunu düşünür. Yahu ben nereye oy verirsem vereyim bu oy zaten öbür tarafa gidiyor. Ben niye oy vereyim ki? Dolayısıyla siyasetçi bunu normalleştiremez. Siyasetçi bunu sıradan bir vaka gibi göremez. Sıradan bir açıklamayla geçiştiremez. Hem bunu eleştirmelidir hem bunun bir siyasi ahlak hatta kişisel bir ahlak meselesi olduğunu düşünmelidir. Hem de yahu biz buraya niye geldik diye bir öz eleştiri yapmalıdır. Yani bu arkadaşımızı belediye başkanı niye seçtik, kim seçti, kim referans oldu, kim bununla ilgili sorumluluk alması gerekiyorsa almıyor diyebilmelidir. Yani bu bir siyaset üstü bir mesele. Yani bu YENİ Parti ile, CHP ile, AKP ile, MHP ile ilgili bir mesele değildir. Siyasetin kendisini bunu sorgulaması gerekir. Biz bu sorgulamaları yapamazsak gerçekten siyasetten yol yürüyemeyiz. Siyasete itibarı kazandıramayız. Yeniden siyaset bugün itibarsız bir duruma dönüşmüşse çok itibarlı olması gereken bir kurum. çok daha az toplum nezdinde itibar görüyorsa bütün bunların nedenleri buralarda aramak gerekir. Siyasetçinin siyasete yeniden itibar kazandırmak için gerekli sorumluluğu almayı bilmesi de son derece erdemli bir davranıştır diye düşünüyorum.

Tabii İBB ile ilgili de bir süreç işliyor. Bilindiği üzere biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak başından beri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde ortaya çıkması muhtemel bir seçim yani belediye başkan vekilliği ya da belediye başkanlığı seçimi olabilir endişesiyle, böyle bir durumu kendi kucağımızda bulabiliriz endişesiyle buradaki siyasal ayrışmanın tarafı olmak istemedik; her zaman, en başından beri. Hatta CHP'nin kurumsal kimliğini zedeleyen iş, eylem ve açıklamaları da sineye çektik. Bunu yok gördük, görmezden geldik. Tabii bu bunları takip etmediğimiz, not almadığımız anlamına gelmiyor. Bir ayrışma olsun istemedik. Ancak bazı açılardan bazı durumlar bardağı taşırdı. Biliyorsunuz biz iki tane arkadaşımızı ihraç etmek durumunda kaldık. Peşinden de Cumhuriyet Halk Partisi grubundan bir siyasal ayrışmayı İBB'de yaşadık. Bazı arkadaşlarımız YENİ Parti’ye katıldılar. Bu arada DEM grubu da kendine ilişkin bir değerlendirme yaptı ve kent uzlaşısının ruhu içinde kalmakla birlikte ayrı bir grupla yola devam edeceklerini söylediler. Ancak Cumhur İttifakı'nın belediye meclis üyeleriyle bizlerin yani DEM, CHP artı YENİ Parti’nin belediye meclis üyeleri arasındaki fark ciddi şekilde azalmış durumdadır. Biz hala önümüzdeki süreçte AKP'ye kaptırmamak için İstanbul'u birlikte hareket etme zeminini sürdürmek istiyoruz. Bütün bunlara rağmen sürdürmek istiyoruz. Bu sürece destek vermek istiyoruz. Katkı sunmak istiyoruz. Bu çerçevede biz geçen hafta sonu İstanbul'da bazı görüşmeler yaptık. Hem Cumhuriyet Halk Partisi'nde siyasi yolculuğuna devam etmek isteyen, siyasi aidiyetini Cumhuriyet Halk Partisi içinde gördüğünü söyleyen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Nuri Bey'le bir değerlendirme toplantısı yaptık önümüzdeki döneme ilişkin. Hem bizim orada 8 tane belediye başkanımız var İstanbul'da. Bu 8 tane belediye başkanımızla bir değerlendirme yaptık. Ancak biz İstanbul'u AKP'ye kaptırmamak için birlikte hareket etme zeminini sürdürmek istiyoruz. Geçen hafta sonu İBB Başkanımız Nuri Bey, 8 ilçe belediye başkanımız ve meclis üyelerimizle kapsamlı değerlendirme toplantıları yaptık. Hem de 1. ve 2 ve 3. bölge belediye meclis üyelerini topladık örgütümüzle beraber. Ve bu belediye meclis üyelerimizle yol haritasını konuştuk. Sadece İstanbul'u, İstanbul özelinde ortaya çıkabilecek bu durumu değil, aynı zamanda Cumhuriyet Halk Partisi'nin 2027 yılı yerel yönetimler politikalarını, yol haritalarını da konuştuk. Onlar tabii bu hengâme için de çok gündeme gelmiyor ama biz söz gelimi 2027 yılında bir yerel yönetim programı, bir yerel yönetim reformu, bir yerel yönetim akademisi, bir yerel yönetim performans sistemi gibi, bir yerel yönetim bürokrat havuzu gibi çalışmalar yapıyoruz. Ama bunları ne siz soruyorsunuz ne de gündeme geliyor. Çünkü akut sorunlar, daha sıcak sorunlar bu meselelerin konuşulmasını engelliyor. Ancak biz belediye meclis üyelerimizde de bunları daha sonra yapacağımız belediye başkanları toplantısı ve belediye meclis üyelerimizle yapacağımız bölge toplantıları dahil olmak üzere kapsamlı biçimde değerlendirdik.

Soru: Fonları kullanarak milyarlarca TL haksız kazanç sağlayanların kim olduğunu herkes çok merak ediyor. Cumhuriyet Halk Partisi bunun için ne yapıyor ya da nasıl adımlar atacak?

Müslim Sarı: Şimdi biz bu konuyu çok yakından takip ediyoruz. Az önce gösterdiğim gibi Grubumuzun şöyle bir çalışması var. Şimdi bu çalışma yakında sizin elinizde olacaktır. Burada kim kimle beraber kimler ne tür fon vurgunları yaptı? Kimin arkasında kim var? Hangi kurumlar kimlerle ilişkili ve bunun miktarı ne? Bunların hepsini bu tablo burada hem tablolar olarak hem şema olarak hem de yazılı biçimde göreceksiniz. Bizim birden fazla yerde çalıştırdığımız, birlikte çalıştığımız kurullarımız var Cumhuriyet Halk Partisi genel Merkezinde de ve parlamento grubunda da yine MYK'ya bağlı ve MYK'dan bağımsız MYK üyelerimizin kendi etrafında da yürüttüğü çalışmalar var. Bunları biz bir araya getiriyoruz. Böyle çeşitli raporlara dönüştürüyoruz.

Hükümetin yapabildikleri var. Az önce söyledim. Yapamadıkları var ve yapmak istemedikleri var. Yani bu sürecin sadece manipülatörlerle sınırlı bir süreç gibi görme eğilimi içindeydi Cumhur İttifakı ilk önce. Ya burada kim manipülasyon yaptı? İşte bu 400 kişi bunları tutuklayalım, gözaltına alalım, mallarını el koyalım, gönüllü geri alalım. E orada bitmiyor ki iş. Nasıl oldu bu 11 ay? Bu 11 ay bu gözetim ve denetim işi neden yapılmadı? Burada hangi kurumların kurumsal sorumluluğu var? biraz bizim baskılarımıza, biraz kamuoyunun baskılarıyla buralara da girildi. Şimdi yani Merkez Bankası Başkanı, BDDK başkanı, SPK başkanı, Takas, İMKB bu kurumlar da yavaş yavaş şimdi sürecin içinde ama hala bir 3. aşamaya geçebilmiş değiliz. Siyasal sorumlular kim? Yani Sayın Bakan 11 ay önce burada manipülasyon var deyip niye bu işin üzerine gidemedi? Ya da niye gitmedi? Sadece mesele bir AKP genel başkan yardımcısıyla mı sınırlı?

Şimdi buralara girmek istemiyor ama biz buralara gireceğiz. Buralara gireceğiz. Bu ilişkileri deşifre ediyoruz. Şimdi komisyonlarımız var. Çok etkili bir şekilde çalışıyor. Bütün ilişkilerin şemalarını çıkartıyoruz. Hani Bakan diyor ya bu bir suç örgütü. Nerede şeması yok? Biz o şemayı çıkartıp koyacağız toplumun önüne. Herkes görecek kim kimle iş tutuyor? Kim vatandaşın parasını cebe indiriyor? Kim malı götürüyor? Bunların hepsini göreceğiz. Bunları biz izliyoruz. İzlemeye devam ediyoruz. Yakından takip ediyoruz. Kimsenin kuşkusu olmasın.